Ατοπική Δερματίτιδα

Τι είναι η Ατοπική Δερματίτιδα

Η ατοπική δερματίτις είναι μία χρόνια φλεγμονώδης και πολύμορφος γενοδερματοπάθεια, η οποία μεταβιβάζεται κατά τον αυτοσωματικό πολυπαραγοντικό χαρακτήρα. Προσβάλλει 3% περίπου του γενικού πληθυσμού και συνυπάρχει συχνά με κοινή ιχθύαση, λεύκη και γυροειδή αλωπεκία, ενώ η επίπτωση του νεανικού καταρράκτη, του κερατόκωνου και της αποκολλήσεως του αμφιβληστροειδούς σε ασθενείς με ατοπική δερματίτιδα είναι πολύ μεγαλύτερη της παρατηρουμένης στον γενικό πληθυσμό.

Συμπτώματα

• Έντονος κνησμός — το κυρίαρχο σύμπτωμα
• Ξηρότητα και τραχύτητα δέρματος
• Ερυθρότητα, οίδημα και φυσαλίδες σε οξεία φάση
• Πάχυνση δέρματος (λειχηνοποίηση) σε χρόνιες μορφές

Στα βρέφη εντοπίζεται κυρίως στο πρόσωπο και στις εκτατικές περιοχές του δέρματος, ενώ σε παιδιά και ενήλικες στις πτυχές (αγκώνες, γόνατα, λαιμός).

Αιτίες

Εκτός των αλλεργιογόνων, υπάρχει ένας μεγάλος αριθμός παραγόντων ικανών να προκαλούν έκλυση ή επιδείνωση της νόσου μέσω μη αλλεργικών μηχανισμών. Οι κυριότεροι από τους παράγοντες αυτούς είναι τα απορρυπαντικά, οι ορμόνες, ορισμένες τροφές, ψυχική αναστάτωση και η εφίδρωση.

Άλλοι βασικοί εκλυτικοί παράγοντες είναι:

• Ξηρό κλίμα, χαμηλή υγρασία
• Αλλεργιογόνα (ακάρεα σκόνης, γύρη)
• Λοιμώξεις (ιδίως σταφυλόκοκκος)

Η ατοπική δερματίτις αποτελεί την κλινική έκφραση μίας μικτής τύπου Ι και τύπου ΙV ανοσολογικής αντιδράσεως υπερευαισθησίας, η οποία χαρακτηρίζεται από διαταραχές τόσο της χυμικής όσο και της κυτταρικής ανοσίας.

Διάγνωση

Στην ατοπική δερματίτιδα παρατηρείται μία σειρά διαταραχών της φυσιολογίας του δέρματος και των εξαρτημάτων του από τις οποίες οι κυριότερες είναι:

• Ελάττωση της δραστηριότητος των σμηγματογόνων αδένων, η οποία συμβάλλει στην δημιουργία της χαρακτηριστικής ξηρότητος του δέρματος και στην εμφάνιση του κνησμού.
• Αύξηση της διαπερατότητος της επιδερμίδος.
• Αύξηση του ρυθμού αφυδατώσεως του δέρματος.
• Παθολογική αντίδραση των αγγείων του δέρματος (συστολή) μετά ενδοδερμική χορήγηση ακετυλοχολίνης ή εστέρων νικοτινικού οξέος, η οποία στο φυσιολογικό δέρμα προκαλεί έντονη αγγειοδιαστολή.

Θεραπεία

Α. Συστηματική

Συνιστάται η συστηματική χορήγηση αντιϊσταμινικών για την αντιμετώπιση του έντονου κνησμού, αντιβιοτικών για την αντιμετώπιση των βακτηριακών λοιμώξεων, αντιιικών φαρμάκων για την αντιμετώπιση των ιογενών λοιμώξεων καθώς και κορτικοστεροειδών (επί σύντομο χρονικό διάστημα) μόνο σε περιπτώσεις εκτεταμένων και σοβαρών δερματικών αλλοιώσεων.

Β. Τοπική

Για την τοπική θεραπεία της ατοπικής δερματίτιδος ισχύουν όσα έχουν ήδη αναφερθεί στην αλλεργική δερματίτιδα επαφής (οξεία και χρόνια). Ιδιαίτερη σημασία έχει η καθημερινή τοπική εφαρμογή πλυμάτων και κρεμών πλούσιων σε λιπαρή φάση για την αντιμετώπιση της εντόνου ξηρότητος του δέρματος.

Προφύλαξη

• Αποφυγή μάλλινων και συνθετικών ειδών ρουχισμού στα οποία είναι ευαισθητοποιημένοι οι περισσότεροι ασθενείς.
• Αποφυγή χρήσεως αλκαλικών σαπουνιών και επαφής με απορρυπαντικά.
• Αποφυγή δαμαλισμού και επαφής με άτομα που παρουσιάζουν έρπητα απλό ή ζωστήρα γιατί υπάρχει κίνδυνος να εμφανισθεί βαρειά λοίμωξη του δέρματος από τους αντίστοιχους ιούς.